Жылжымайтын мүлікке құқықтарды уақтылы мемлекеттік тіркеудің салдары

«Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» 2007 жылғы 26 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі — Заң) 9-бабына сәйкес адам құқықтың пайда болуына негіз болатын заңды факт басталғаннан кейін алты айдан кешіктірмей мемлекеттік тіркеуге өтініш беруге міндетті (құқықтың ауыртпалығы), оның ішінде шартты нотариалды куәландыру, сот шешімінің заңды күшіне енуі, басқа да заңдық құжаттар шығарылуы.

2012 жылғы 27 сәуірде заңға түзетулер енгізілді, атап айтқанда Заңның 9-бабы 5-тармақпен толықтырылды — егер ауыртпалық (құқық ауыртпалығы) болса, адам ауыртпалықты тоқтатуға негіз болатын заңды факт шыққан күннен бастап алты айдан кешіктірмей мемлекеттік тіркеуге өтініш беруі керек.

Көрсетілген мерзімдегі жеке немесе заңды тұлғалардың бұзушылықтары «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі — ӘҚБтК) 460-бабында көзделген әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады — Қазақстан Республикасының 12.28.2017 жылғы Заңына сәйкес 46-бап өзгертілді — 1. Жеке және (немесе)  немесе) «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуге құжаттарды тапсыру мерзімі аяқталған заңды тұлғалар — ескертуге әкеп соғады.  2. Әкiмшiлiк жаза қолданылғаннан кейiн бiр жыл iшiнде қайталап жасалған нақ сол әрекет, жеке тұлғаларға — он, заңды тұлғаларға жиырма айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.

Жалпы рәсіммен қатар жаңа ҚР ӘҚБтК жеке және заңды тұлғаларға қатысты қысқартылған өндірісті енгізді.  2017 жылғы 28 желтоқсандағы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске енгізілген өзгертулерге сәйкес, тұлға (физикалық және заңды) айыппұл салынғаннан кейін жеті күн ішінде тағайындалған соманың айыппұлдың жартысын ғана төлеуге құқылы.

Сонымен бірге, Заңның 60-бабының 3-тармағына сәйкес, Заң күшіне енгенге дейін жылжымайтын мүлікке құқықтары тіркелмеген жеке және заңды тұлғалар Заң күшіне енген күннен бастап алты ай ішінде өз құқықтарын тіркеуге міндетті.  (Заң 2007 жылғы 20 тамызда күшіне енді).

Осылайша, мүдделі тараптар меншік құқығын тіркеу үшін құжаттарды 2008 жылдың 20 ақпанына дейін тапсыруы керек.  Сонымен қатар, аталған мерзімде әкімшілік жауапкершілік қарастырылмаған.

Осыған байланысты, егер жеке басын куәландыратын құжаттың берілген күні 2008 жылдың 20 ақпанынан ертерек болса, ол ҚР ӘҚБтК 460-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды.

Тіркеуге құжаттарды тапсырудың алты айлық мерзімі анықталған жағдайда, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалады, әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау үшін жеке немесе заңды тұлға тіркеуші органға келесі құжаттардың тізімін ұсынуы қажет:

  1. Меншік иесінің жеке басын куәландыратын құжаттардың түпнұсқалары мен көшірмелері (жеке куәлік);
  2. Тіркеуге құжаттарды тапсыру мерзімі бұзылған құқық белгілейтін құжат көшірмесінің түпнұсқалары;
  3. Меншік құқығына арналған құжаттардың көшірмелері (техникалық паспорт, жер туралы анықтама, жерді жалға беру немесе сату);
  4. Тіркеуге құжаттарды тапсыру мерзімі өткізіп жіберілген фактілердің түсіндірме өтініші.

Каримова А., Павлодар аудандық

Әділет басқармасының бас маманы

«ҚЗО» РҚБ Павлодар  филиалының мүшесі