Нотариус болу талаптары

«Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабына сәйкес нотариуспен тағылымдамадан өткен, заң мамандығы бойынша, заң мамандығы бойынша кемінде екі жыл жұмыс өтілі бар, Қазақстан Республикасының азаматы болуы мүмкін, нотариалды аттестаттау комиссиясы куәландырған және лицензия алған  нотариаттық қызметпен айналысу құқығы.

Бұл жағдайда нотариус нотариаттық қызметпен айналысу құқығынан босатылған немесе белгіленген тәртіппен алынып тасталмаған, белгіленген тәртіппен әрекетке қабілетсіз немесе ішінара қабілетті деп танылған, сондай-ақ қылмыстық іс тоқтатылған жағдайда, нотариаттық қызметті лицензиясынан айырған немесе мемлекеттік лауазымнан босатылған іс-әрекеттерді тоқтатқан адам болып табылмауы мүмкін  нотариаттық әрекетті жасағаннан кейін бес жылдан кейін Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзғаны үшін нотариус жасайды  мұндай оқиғалар.  Мемлекеттік лицензияға ие болу нотариалдық мәртебені алудың жалғыз себебі емес.

Лицензиядан басқа, өтініш беруші өзінің азаматтық жауапкершілігін сақтандыруға, нотариаттық палатаның мүшелеріне қосылуға және әділет органдарында тіркеуден өтуге тиіс.  («Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы 1-тармағы)

Нотариаттық палатаның мүшелері ретінде лицензиарларды қабылдау туралы мәселені шешу үшін қажетті құжаттар тізімі мыналарды қамтуы тиіс:

— өтініш берушінің өтініші;

— Қазақстан Республикасы азаматының жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі;

— мемлекеттік лицензия көшірмесі;

— тұрғылықты жердегі психикалық және наркологиялық диспансердің анықтамасы;

— аумақтық құқықтық статистика органдары берген қылмыстық жазба туралы куәлік

— заң мамандығы бойынша жұмыс өтілін кем дегенде 2 жыл бойы растайтын еңбек кітапшасының көшірмесі.

Сонымен қатар, нотариус палатасы заңгерлік мамандық бойынша жұмыс тәжірибесін растайтын жұмыс есебінің болған кезде, жинақтаушы зейнетақы қорларынан үзінді көшірмелерді қоса алғанда, басқа да құжаттарды талап етуге құқылы емес.Егер өзінің еңбек өтілі мен жоғары екенін растайтын құжат болса,  құқықтық тәрбие, заң мамандығы бойынша жұмыс тәжірибесіне енгізілген.

Нотариаттық палатаға мүше болудан бас тарту сотқа шағымдана алады.  Есепке алуды тіркеуге өтініш берушілерді тағайындауды Қазақстан Республикасының Әділет министрінің бұйрығымен бекітілген жеке нотариустардың тіркелуін тіркеу ережесіне сәйкес аумақтық әділет органдары жүзеге асырады.

Аймақтық әділет органында тіркелу үшін нотариаттық палатаға қосылған тұлға белгіленген нысанда өтініш береді.

Өтінішке келесі құжаттар қоса беріледі:

— Қазақстан Республикасы азаматының жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі;

— нотариаттық палатаға қабылдау туралы аумақтық нотариаттық палата басқармасының шешімінен үзінді көшірме;

— аумақтық аумақтық әділет органының тиісті нотариаттық округте есептік тіркеуден шығару туралы бұйрығының көшірмесі (егер бұрын өтініш беруші басқа нотариаттық округте нотариаттық іс жүргізсе);

— Жеке нотариустардың иелігін немесе жалдауын растайтын құжат.

Нотариаттық палатаға мүше болу заңда көзделген жағдайларда ғана бас тартылуы мүмкін.

Тіркеу кезінде нотариустың үй-жайын «Нотариат туралы» Заңның 15-бабы 4-тармағының талаптарына сәйкестігіне ерекше назар аударылады.

Жеке нотариустың үй-жайлары үш шкафтан тұруы керек (нотариаттық іс-әрекеттерге, клиенттердің күтулеріне, мұрағат үй-жайларына).

Жеке нотариустың үй-жайлары тұрғын үй қорының құрамына кіретін ғимараттың құрылымында болса, онда ол жеке кіре алады және бірінші қабатта орналасқан.  Жеке нотариустың үй-жайын жертөлелерде, жерасты өтпелерінде, киосктерде және басқа уақытша ғимараттарда орналастыруға жол берілмейді.

Өтінішті қарау нәтижелері бойынша аумақтық әділет органы өтініш берушіге тіркелу туралы бұйрық шығарады және нотариаттық палатамен бірлесіп қызметтің аумағын анықтайды.

Каримова А., Павлодар аудандық

Әділет басқармасының бас маманы,

                                                                           «ҚЗО» РҚБ Павлодар  филиалының мүшесі