Сабақтас құқықтардың субъектілері мен объектілері. Лицензиялық келісімшарт

Сабақтас құқықтар олардың мақсаттарына, мазмұны мен қадір-қасиетіне, сондай-ақ оларды білдіру тәсілі мен формасына қарамастан, өндірістерге, орындауларға, фонограммаларға, эфирлік және кабельдік хабар тарату ұйымдарының хабарларына таратылады.

Сабақтас құқықтардың субъектілері — орындаушылар, фонограмма жасаушылар және эфирлік және кабельдік хабар тарату ұйымдары.

Фонограмма жасаушы, хабар таратушы ұйым фонограммаға жазылған немесе эфирге немесе кабель арқылы берілетін туындыны орындаушының және автордың келісімімен алынған құқықтар шегінде осы тарауда көзделген құқықтарды жүзеге асырады.

Орындаушы осы тарауда көзделген құқықтарды орындалған жұмыс авторларының құқықтарын ескере отырып жүзеге асырады.

Сабақтас құқықтардың пайда болуы және оларды жүзеге асыру ешқандай формальды талап етпейді.  Фонограмманы жасаушы және (немесе) орындаушы өз құқықтары туралы хабарлау үшін сабақтас құқықтарды қорғау белгісін пайдалануға құқылы, ол фонограмманың әр данасында және (немесе) оның құрамындағы әр жағдайда орналастырылады және үш элементтен тұрады:

1) шеңбердегі «P» латын әрпі: P;

2) айрықша сабақтас құқықтар иесінің атауы (атауы);

3) фонограмма алғаш жарияланған жылы.

Егер басқаша дәлелденбесе, фонограммада және (немесе) оның іс-әрекетінде атауы немесе атауы көрсетілген жеке немесе заңды тұлға фонограмманы жасаушы болып табылады.

Сабақтас құқықтар аясы

Мердігердің құқықтары ол үшін осы Заңға сәйкес танылады, егер:

1) орындаушы — Қазақстан Республикасының азаматы;

2) орындау, өндіріс бірінші рет Қазақстан Республикасының аумағында өтті;

3) Қазақстан Республикасының заңына сәйкес қорғалатын фонограммаға жазылған орындау, шығару.

4) фонограммаға жазылмаған орындаушылық, қойылым Қазақстан Республикасының заңына сәйкес қорғалатын эфирлік немесе кабельдік хабар тарату ұйымының эфиріне кіреді.

Ол үшін фонограмма жасаушының құқықтары осы Заңға сәйкес танылады, егер:

1) фонограмма жасаушы — Қазақстан Республикасының азаматы немесе Қазақстан Республикасының аумағында ресми орналасқан заңды тұлға;

2) фонограмма алғаш рет Қазақстан Республикасының аумағында жарияланды.  Фонограмма, егер ол Қазақстан Республикасынан тыс жерде жарияланған күннен кейін отыз күн ішінде Қазақстан Республикасының аумағында жарияланған болса, бірінші рет Қазақстан Республикасының аумағында жарияланған болып саналады.

Егер ұйымның Қазақстан Республикасының аумағында ресми орналасқан жері болса және Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан таратқыштардың көмегімен берілсе, хабар тарату немесе кабельдік хабар тарату ұйымының құқықтары ол үшін осы Заңға сәйкес танылады.

Шетелдік жеке және заңды тұлғалардың сабақтас құқықтары Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға сәйкес, егер тиісті халықаралық шарттың ережелерімен айқындалатын, эфирлік немесе кабельдік хабар тарату ұйымының тиісті орындауы, фонограммасы, эфирлік немесе кабельдік хабар тарату ұйымы өз елінде қоғамдық игілікке өтпеген болса, Қазақстан Республикасының аумағында танылады.  осындай елде белгіленген сабақтас құқықтардың қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты Қазақстан Республикасы ратификациялаған  байланысты құқықтардың қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты Қазақстан Республикасында қоғамдық игілікке айналған жоқ.
Лицензиялық келісім

Лицензиялық келісім бойынша зияткерлік шығармашылық қызметтің нәтижесіне айрықша құқығы бар немесе даралау құралы (лицензиар) екінші тарапқа (лицензиатқа) тиісті зияткерлік меншікті белгілі бір жолмен уақытша пайдалану құқығын береді.

Лицензиялық келісім ауыр болады деп есептеледі.

Лицензиялық шартта лицензиатқа мыналар қарастырылуы мүмкін:

1) зияткерлік меншік объектісін лицензиармен бірге пайдалану мүмкіндігі мен басқа тұлғаларға лицензия беру құқығын сақтай отырып пайдалану құқығы (қарапайым, ерекше емес лицензия);

2) зияткерлік меншік объектісін лицензиарға оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай пайдалану құқығы, және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз (айрықша лицензия);

3) зияткерлік меншік объектісін пайдаланудың заңнамалық актілерге қайшы келмейтін өзге де шарттары.

Егер лицензиялық шартта өзгеше көзделмесе, лицензия қарапайым (ерекше емес) болып саналады.

Лицензиаттың зияткерлік меншікті пайдалану құқығын басқа тұлғаға беруі туралы келісім сублицензиялық келісім болып табылады.  Лицензиат лицензиялық шартта көзделген жағдайларда ғана сублицензиялық келісім жасасуға құқылы.

Қосалқы лицензиаттың әрекеттері үшін лицензиар алдында жауаптылық, егер лицензиялық келісімде өзгеше көзделмесе, лицензиаттың мойнында болады.

 

                                                                                                   Каримова А., Павлодар аудандық

                                                                                               Әділет басқармасының бас маманы,

                                                                                 «ҚЗО» РҚБ Павлодар  филиалының мүшесі